Een half jaar freelancen

Het is inmiddels iets meer dan 6 maanden geleden dat ik mijn sleutels bij Reshift definitief inleverde en voor mezelf begon als freelancer. Na een half jaar als zelfstandige kan ik het iedereen aanraden, en ik wil even kort wat schrijven over waar ik tegenaan ben gelopen en wat ik heb gemerkt.

Allereerst: freelancen is één van de betere keuzes geweest die ik in mijn (korte) carrière heb gemaakt. Misschien ben ik als starter niet helemaal representatief: ik ben namelijk weggegaan bij Reshift met een goede overeenkomst, waarin ik het eerste jaar gegarandeerd een X-hoeveelheid werk heb, en ik besef dat dat een regeling is waar maar weinig beginnende freelancers mee te maken hebben.

Van de andere kant: ik heb tot nu toe nog niet van die regeling gebruik hoeven maken omdat ik elke maand méér dan genoeg werk heb gehad. Misschien doe ik toch iets goed.

De start

Een goede voorbereiding is het halve werk, dus heb ik de eerste week dat ik freelancete (ik had toen nog vakantiedagen over van Reshift) vooral alles goed voorbereid. Ik heb visitekaartjes laten maken, m'n website geüpdate, heb een Excel-sheet gemaakt voor mijn administratie, ik heb mijn werkkamer ingericht en nieuwe spullen gekocht (nieuwe monitor etc.), en ik heb me héél veel ingelezen over zzp'en en wat erbij komt kijken. Die eerste week dat ik daarmee bezig ben geweest heeft me goed geholpen: normaal spendeer ik (te) veel tijd aan kleine dingen zoals het maken van een emailhandtekening, maar dat is nu al gebeurd vóór ik begon.

Je feedback is grotendeels negatief

Hoofd- en eindredacteuren mailen je vrijwel nooit met complimenten. Terecht ook, want ze zitten er niet om je veren in je reet te steken - maar ze mailen wél als er iets niet klopt aan je stuk, of als ze nog vragen hebben, als ze aanvullingen willen... En soms is dat best confronterend.

In de praktijk lijkt het dan namelijk alsof je alleen kritiek krijgt, en daar kun je behoorlijk onzeker van worden. Willen ze eigenlijk nog wel met me verder? Oh God ze vinden echt dat ik niet kan schrijven. Als je vervolgens lange tijd geen opdrachten binnenkrijgt denk je meteen dat dat komt omdat je zo veel fouten maakt. IK BEN HELEMAAL GEEN SCHRIJVER oh wacht, daar stroomt ineens weer een gigahoeveelheid opdrachten binnen.

Je voelt je al snel (te) comfortabel

Op een gegeven moment krijg je zoveel opdrachten binnen van je ene opdrachtgever dat je eigenlijk wel gebakken zit voor die maand. Daar moet je echter wel voor oppassen.

Ik weet dat ik niet afhankelijk moet worden van één opdrachtgever. Als die me ineens zat is, of de tarieven dalen, of het bedrijf gaat over de kop, dan ben je de spreekwoordelijke Sjaak. Maar de eerste maanden kreeg ik zoveel opdrachten van één opdrachtgever (verspreid over meerdere titels van één uitgever) dat ik dat wel prima vond en daarom ook niet verder op zoek ging naar ander werk. Je voelt die noodzaak om andere opdrachtgevers te zoeken niet meteen, maar omdat je in je achterhoofd wéét dat het anders moet doe je dat uiteindelijk toch.

Je administratie is eigenlijk best makkelijk

Ik ben slordig en ik kan geen structuur houden. 'De administratie' klonk dan ook als een grote valkuil, maar het valt me alleszins mee. Ik wist nagenoeg niks van Excel (ja ik heb gelogen op m'n cv don't judge me), maar ik vond het leuk om een goede spreadsheet te maken waar mijn hele administratie in staat, waar ik alle inkomsten en uitgaven in één keer kan zien.

En het is helemaal niet zo moeilijk als het lijkt. Ik had een dag gereserveerd om de btw-aangifte te doen, maar daar was ik in een uurtje wel mee klaar. Btw, belastingen, hoge en lage tarieven, het klinkt allemaal heel moeilijk maar wie zich er een uurtje in verdiept snapt het Nederlandse belastingstelsel eigenlijk best snel. Als ik dat eerder had geweten...

Ik heb geen pensioen en arbeidsongeschiktheidsverzekering

Ik sterf waarschijnlijk de hongerdood als ik ooit met pensioen mag, want ik bouw geen cent aan pensioen op. Ik heb al maanden het idee daar 'eens naar te kijken', misschien als 'het eindelijk een beetje loopt met de inkomsten', maar het loopt nu en ik heb er nog steeds niet eens naar gekeken. Net zoals het dat altijd heeft gedaan voelt je pensioen zo ver weg, zo abstract, maar ach, misschien straks. Als ik een huis heb. Of kinderen. Of....

Een arbeidsongeschiktheidsverzekering heb ik bewust niet afgesloten. Dat voelt overbodig en het is DUUR! Er moet veel gebeuren voor ik echt niet meer kan werken; ik kan álles breken behalve mijn vingers en immobiel vanuit een ziekenhuisbed nog op een laptop stukjes tikken. Daar ga ik me niet á 800 piek per maand tegen verzekeren.

Je gaat anders tegen 'werk' aankijken

'Werk' was altijd de tijd dat je op kantoor zat, en de (bizar lange!) reistijd daar omheen. Als je gaat zzp'en kijk je echter heel anders tegen het concept van 'werk' aan. Ik probeer nog steeds zoveel mogelijk een 9-tot-5-ritme aan te houden, maar dat is voor mijn eigen structuur. Je denkt niet meer in tijd, maar in opdrachten. Je moet artikel X nog afmaken, en als dat af is ben je klaar of is er ruimte voor een volgende opdracht. Als je daar 10 uur over doet door je vervelende uitstelgedrag in plaats van 2, dan heb je daar alleen jezelf mee.

Het ritme van je leven draait ook veel minder om je werk. Iedereen die zegt "je werkt om te leven en niet andersom" heeft volgens mij nooit een kantoorbaan gehad, want je bent wel degelijk iedere dag met dat werk bezig. Als freelancer is 'tijd' echter heel anders. Je plant je dagen nu in zoals je zelf wil, en als je midden op de week naar een pretpark wil dan kan dat gewoon. Als je artikel X maar vóór die tijd af hebt.

Je bent alleen bezig met leuke dingen

Ik heb tot nu toe nog geen enkele opdracht gedaan die ik écht niet leuk vond. Omdat ik voor een groot zelf met eigen ideeën kom schrijf ik bijna altijd over onderwerpen die ik interessant vind. Ik hoef geen kutklusjes meer te doen die 'nu eenmaal bij het werk horen', en hoewel niet á lles even leuk is is de keus om je favoriete dingen op te pakken misschien wel de beste keus van alles.

Al met al: freelancen was één van de beste keuzes die ik tot nu toe heb durven maken.